X
تبلیغات
عطر نــــــــــماز - فلسفه وضو چیست؟

مناسبت ها .....

 


.....

.....

.....

 
تاريخ : سه شنبه دوم مرداد 1386
 

همچنین از آلودگی ها و پلیدی ها، پاکیزه شود.

به علاوه {فایدۀ} وضو، از بین رفتن کسالت و طرد خواب آلودگی ( و ایجاد نشاط ) است.

دل و روح را آماده ایستادن در برابر پروردگار می سازد.

در وضو شستن صورت و مسح سرو پاها واجب است؛ زیرا اینها عضوهایی است که در نماز به کار گرفته می شوند...(وسائل الشیعه ج 11 ، ص 257).

علاوه بر این می توان به فلسفه و حکمتهای زیر نیز اشاره کرد:

الف) وضو به معنای نظافت، شستو شو و پاکیزگی است. ما قسمت هایی از بدن را که معمولا بیرون است پاکیزه می کنیم.

صورت بیرون است و زودتر کثیف می شود؛ دست معمولا تا آرنج بیرون است و در مواقع معمولی بیشترکثیف می شود؛ بعد هم قسمتی از جلو سر و روی پاکه بیرون است عمه را تمیز می کنیم.

البته پاکیزه کردن را باید برای خدا اطاعت از دستور او انجام داد.

آمادگی جسم و روان است وضو مفتاح در باغ جنان است وضو

با آب حیات عشق، دل را شویید آئینه پاکی جهان است وضو

ب) شهید بهشتی (ره) درباره فلسفه وضو افزوده است: «وضو، شستو شو کردن و آنگه به مسجد و محل نماز خرامیدن است.

یک قدم به سمت پاکی معنوی برداشتن است. لذا،اگر کسی هیمن حالا نیز به حمام رفته باشد باید برای خدا وضو بگیرد تا یک قدم به خلوص و خدایی بودن نزدیک شده باشد» (سرود یکتا پرستی ، ص 20).

ج) وضو؛ به عنوان مقدمه نماز نه تنها موجب تطهیر جسم از آلودگی ها می شود ؛ بلکه تطهیر روح را در بر می گیزد.

با وضو مؤمن احساس می کند، جسم و روحش از آلودگی گناهان و لغزش پاک شده است.

این احساس پاکی و طهارت جسمی و روحی، انسان را برای ارتباط معنوی با خدا و ورود به حالت آرام سازی جسمی و روحی از نماز آماده می سازد ( قرآن و روانشناسی، ص 357 ).

7- با این که خداوند نیازی به نماز ما ندارد برای چه نماز می خوانیم؟

خداوند بی نیاز و غنی است و نیازی به عبادت و نماز ما ندارد اما خداوند رحیم و حکیم نماز را برای بهره مندی انسان ها قرارداده است؛ ریرا:

ما انسان ها فقیرو محتاج هستیم و باید با ارتباط با خدای بی نیاز و مندأ قدرت و کمال نیاز خود را برطرف کنیم؛ چنانچه لامپ ها با ارتباط با منبع انرژی، نور می گیرند و نور افشانی می کنند.

2. غفلت و فراموشی یاد خدا، موجب انحراف مادر مسیر زندگی دنیا و ارتکاب زشتی ها می شود و «نماز» مانع این غفلت و آن زشتی ها است. « ان الصلاة تنهی عن الفحشا ء و المنکر».

به همین دلیل حضرت علی(ع) فرموده اند:

« ذکر الله رأس مال کل مؤمن و ربحه السلامة من الشیطان؛ یاد خدا سرمایه هر مؤمنی است و سود آن سلامت از شیطان است.» ( غرر حکم ح 3621).

پس نماز یک وسیله دفاعی و یک مبارزه عملی با دشمن نفس و شیطانی است.

و بالاخره روح و روان ادمی که فطرتی الهی دارد با نماز و یاد خدا آرام، می گیرد و در پرتو این اطمینان و آرامش، زندگی با نشاط و سرور و آرامش خواهد داشت. « الا بذکر الله تطمئن القلوب» ( سوره دعد، آیه28 ).

آنگاه کسی کهنماز نخداند، در دنیا و آخرت خسارت«غفلت» و «بی توجهی» خود را خواهد دید. در دنیا قلب پر اضطراب و نا آرام، و خدای ناکرده ارتکاب زشتی ها، و رد آخرت جزای این اعمال و آن نسیان یاد خدا.

8- چرا هنگام سجده باید سر را بر روی زمین بگذاریم؟

اولاً سجده بر خاک و آنچه از زمین می باشد، نهایت خضوع و خشوع است. ثانیاً این حکم نوعی هماهنگی در عبادت برای همه ایجاد می کند و از این که برخی بخواهند با سجده بر چیزهای دیگر، نوعی امتیاز خواهی را مطرح کنند جلوگیری می کند؛ مثلاً سجده بر فرش های قیمتی و یا طلا و نقره و ...

ثالثاً ، انسان از خاک و زمین است و سجدۀ وی علاوه بر خضوع در برابر خداوند، نشان آغاز آفرینش او زا زمین و بازگشت او به خاک است و این یاد آوری جز با سجده بر خاک و زمین میسر نیست.

9- فلسفه خداندن نماز به عربی چیست؟

الف) شاید بتوان گفت به عربی خواندن نماز، بیانگر روح اتحاد در میان جوامع مسلمانان است. هر مسلمانی در هر جای عالم باشد به سوی یک قبله و با یک طریق و یک زبان با معبود خویش به راز و نیاز می پردازد و در هر دیار و کشوری که انسان مسلمان وارد شود- هر چند زبان ها متفاوت است اما در هر مسجدی که قدم بگذارد، شیوه نیایش با خدای سبحان یکی است و این خود بهترین نوع اتحاد و همدلی را پدید می آورد.

ب) عبارت نماز، ظاهری و باطنی و آهنگی دارد که با ترجمه نماز فقط به معنای ظاهری نماز اکتفا نموده ایم.

ج) آشنایی با نمز و معنای بلند عبارات آن کار آسانی است که فرد مسلمان باید به آن اهمیت بیشتری بدهد.

10- هدف از اذان گفتن چیست؟

اذان، این سروش غیبی و این ندای آسمانی، یک اعلان عمومی و معنوی جهت آمادگی برای نمزا و انجام فریضه بزرگ الهی است.

اذان ارزش و جایگاه والایی در شریعت محمدی (ص) دارد.

اذان دعوت به سوی عبادت و بندگی خدا است و مؤذن با آهنگ رسا و روح بخش، امت اسلام را به نماز و مناجات فرا می خواند.

امام رضا(ع) دربارۀ فلسفه و حکمت اذان می فرماید:

آن کس را که فراموش کار است، یاد آور باشد وآن کس را که غافل است متنبه سازد.

فهماندن وقت نماز، برای کسیکه اشتغال دارد.(مشغول به کار است)

دعوت مردم به پرستش خالق و ترغیب در آن است.

اذان گو، اقرار به توحید دارد و ایمان را آشکار می سازد و اسلام را اعلان می کنئ و آن کس را که فراموش کرده یادآوری می نماید. (من لا یحضره الفقیه، ج1 ، ص 299)

علاوه بر مطالب بالا، توجه و آمادگی برای نمازگزار است و در اثنای آن، زمینه استعداد پیدا می شود که انسان، با ادب بیشتر، خشوع فزون تر و عرفان عمیق تر در پیشگاه حضرت حق قرار گرفته و با معبود و محبوب حقیقی خویشتن سخن بگوید و دمساز گردد.

گل نغمه زیبای خوایی است اذان

پروانه باغ دلگشایی است اذان

محبوب تمام حق پرستان زمین

پیغم رسان روشنایی است اذان

ب) اذان موجب صفای باطن و شادی و نشاط روح است. پیامبر(ص) هنگام فرا رسیدن وقت نماز، به بلال می فرمود: «ای بلال! اذان بگو و ما را با آن روح ببخش (ارحنا یا بلال)

ج) زمانی که صدای نیکوی اذان، فضا را معطر می سازد و به نمزا گزاران مژده میدهد که هنگام سخن گفتن با خوا فرا رسیده است. پس آنان آماده نمزا می شوند و به سوی مساحد و نماز خانه ها حرکت می کنند رسول خدا(ص) فرمود: «هر گاه مؤذن بگوید: الله اکبر» ، خداوند می فرماید ای امت محمد مهیای نمزا شوید و شغل دنیا را ترک کنید». ( مناهج الشارعین، ص 180)

د) قبل از اسلام مسیحیان با ناقوس، یهودیانبا دمیدن در بوق ها، آتش پرستان با روشن کردن آتش و مردم را به عبادت دعوت می کردند؛ ولی اسلام آمد و به جای اینها اذان را انتخاب کرد که در آن مردم با کلمات خوب و دلنشسنی به مسجدها فرا خوانده می شوند و از طرفی با شنیدن و گفتن نام خدا، پیامبر و ... آماده نماز خواندن می گردند.

ه) اذان آدمی را به یاد خدا می اندازد و با بزرگی و عظمت او آشنا می سازد؛ با گفتن « الله اکبر» به بزرگی، جلالت شأن، عظمت و توانایی خدا اعتراف می کنیم و با بیان « لا اله الا الله»، به یگانگی و بی شریکی او شهادت می دهیم.

11- فلسفه حجاب زنان در نماز چیست؟ و چرا زنان باید در نماز پوشش داشته باشند؟

حجاب و پوشش بانوان در نماز، علل و فلسفه های متعددی دارد؛ از جمله:

الف) این خود نوعی تمرین مستمر و همه روزه برای حفظ حجاب می باشد و یکی از عواملی است که در پاسداشت دائمی پوشش اسلایم زن و جلوگیری از آسیب پذیری آن، نقش مهمی ایفا می کند.

ب) وجود پوشش برای تمام بدن و داشتن پوششی مخصوص برای نماز، توجه و حضور قلب انسان را بیشتر می کند و از التفات ذهن به تجملات و چیزهای رنگارنگ می کاهد و ارزش نماز را صد چندان می کند.

ج) داشتن پوشش کامل در پیشگاه خداوند، نوعی ادب و احترام به ساحت قدس ربوبی است. از این رو برای مرد نیز در برداشتن عبا و پوشاندن سر در نماز، مستحب است. افزون بر آن، حکم پوشش در نماز، با حفظ حجاب در برابر نامحرم تفاوت هایی دارد و با آن قابل مقایسه نیست؛ مثلاً پوشاندن روی پا در برابر نامحرم واجب است؛ ولی در نماز- بدون حضور نامحرم واجب نیست.

12- فرق بین مسافرت نه روزه و یازده روزه چیست که در یکی نماز تمام ودیگری شکسته است؟

کسی که قصد دارد 10 روز در جایی بماند نوعی آرامش و تسکین دارد. از این رو تخفیف برای او نیست. حال چه فرقی بین11 و 9 روز هست؟ اولاً 9 روز یک روز از 10 روز کمتر است و عدد 9 یک رقمی و 10 دو رقمی است. ثانیاً قانون باید تکلیف فردرا روشن کند؛ حال اگر9 روز هم ملاک قرار می گرفت گفته می شد که چه فرقی با 8 روز دارد. این موضوع در بسیاری از قوانین مطرح است؛ مثلاً برای ثبت نام در دبستان باید فرد6 سال تمام داشته باشد، اگر یک روز هم کم باشد، ثبت نام نمی شود حال چه فرقی دارد 6 سال تمام یا 6 سال و یک روز کم؟

به هر تقدیر 10 روز ماندن زمانی است که نوعاً افراد آرامش پیدا می کنند. ازهمین رو نماز نیز تمام است.

13- چرا تعداد رکعات نمازها متفاوت است؟

سرّ تفاوت رکعات نمازهای یومیه از اموری است که تا کنون اندیشه های بشری، نتوانسته به آن پی ببرد و در متون دینی نیزبه این موضوع پرداخته نشده است؛ مگر دو،سه روایت که تنها اشارهای گذرا داشته اند. در این گونه موارد توجه به چند نکته لازم است:

آنچه که برای ما روشن می باشد، این است که روح نماز، عبودیت و تسلیم در برابر

خداوند متعال است و تسلیم بودن در برابر حق؛ یعنی این که بنده دستورات خدارا بدون چون و چرا انجام دهد و...اختلاف تعداد دکعات نماز و هم چنین تعیین اوقات و سابر جرئیات عبادات علاوه براسرار و رموزی که در آنها نهفته و ما ار آنها اطلاع کاملی نداریم- روحیه بسلیم در برابر خدا و دستورات پیامبر را در ما تقویت و استوار می کند.

در متون دینی؛ ( یعنی، قرآن کریم و روایات معصومین (ع) ) در مواردی که لازم و

( مثل فلسفه نماز، روزه، حج، جهاد و...) لکن در مورد جزئیات احکام، اولاً نیاز و ضروری بوده، بعضی از اسرار و فلسفه احکام مستقیماً مورد اشاره قرار گرفته است ضرورتی برای بیان اسرار و فلسفه آها وجود نداشت و ثانیاً همه مردم قدرت هضم بسیاری از اسرار را نداشتندو ائمه (ع) تنها در جواب افرادی که چیزی در این زمینه می پرسیدند، مطالبی ار که مطابق با فکر و در ک آنها بود، بیان می کردند. بدیهی است که در این گونه موارد، نمی شود حکم کرد که فلسفه و اسرار آن احکام منحصر به چیزی است که در آن روایت اشاره شده است؛ زیرا اگر پرسش کنندگان اسرار زیادتری را می خواستند، پیشوایان دینی از جوات دریغ نکرده و مطالب زیادی می گفتند. از این نمونه ها که شخصی از امام چیزی را می پرسیدند و جوابی می گرفت و دوباره که سئوال می کردند، امام مطلب عمیق تری را برای او بیان می فرمود. در مورد تعداد رکعات نمازها از بعضی روایات چنین استفاده می شود که نماز در ابتدا دو رکعتی بوده است؛ چنان که فضیل گوید: از امام صادق (ع) شنیدم که می فرمود: « خداوند نماز ها را دو رکعتی قرار داد، سپس رسول خدا (ص) هفت رکعت به آنها افزود » ( وسائل الشیعه؛ ج 3 ، ص31 ، ح2 و ص 34 ، ح12 و ص35 ، ح14 و ص 636 ، ح19 و ص 638 ، ح22 )؛ ولی سّراین که چرا پیامبر (ص) این هفت رکعت ار افزودند، برما درست معلوم نیست.

فضل بن شاذان از امام رضا(ع) روایت نموده که آن حضرت فرمود: « نمازی را که خداوند بر امّت واجب کرد، دو رکعتی بود؛ ولی رسول خدا(ص) چون می دانست که مردم این دو رکعت را آن گونه که شایسته است انجام نخواهند داد و حق آن را ادا نخواهند کرد به ناز های ظهر، عصر و عشا دو رکعت و به نماز مغرب یک رکعت افزوده تا نقص و کمبودی که درمورد ادای اصل نماز از طرف نمازگزاارن پدید می آید، جبران شود».( وسائل الشیعه، ج 3 ، ص 38 ، ح 22)؛ روی هیمن حساب نیز نمازهای چهار رکعتی د رسفر دو رکعت خوانده می شود؛ چون اصل نماز همیشه و در همه حال محفوظ است و کمو زیاد نمی شود.

سعید بن مسیّب گوید: از امام سجاد(ع) پرسیدم: از چه هنگامی نماز به این صورتی که اروز هست واجب شد؟ حضرت فرمود: « از هنگامی که اسلام قدر ت یافت و جهاد بر مسلمین واجب گشت، رسول خدا (ص) هفت دکعت به نمازها افزود؛ ولی نماز صبح را به حال خود باقی گذاشت؛ زیرا وفت آن تنگ بود و چون ملائکه شب در حال عروج به آسمان و ملائکه روز نیز در حال نزول بر زمین هستند، برای این که هر دو گروه از ملائکه در هنگام نماز حضور داشته باشند، نماز صبح را به حال اول خود باقی گذاشت و قرآن کریم نیز می فرماید:

« و قرآن الفجر ان قرآن الفجر کان مشهوداً؛ و نماز صبح را بجا آور که آن نماز مشهود است» ( وسائل الشیعه، ج3 ، ص 36 ، ح 19 )

از این روایت دو مطلب استفاده می شود: یکم افزایش هفت رکعت به نمازها، هم زمان با اوج وگسترش اسلام، برای بالا بردن روحیه ایمان و عبودیت در مسلمانان، لازم و ضروری بود. دوم: نماز صبح برای این که مورد شهود همه ملائکه قرار گیرد به حالت اولیه خود باقی گذاشته شد. از روایت دیگری نیز استفاده می شود که نمازهای روزانه هر کدام مناسب اوقات خاص خود تعیین شده اند بدین صورت که: صبحگاهان وقتی که انسان از خواب بر می خیزد، روی مصالحی از جمله این که انسان هنوز با مسائل دنیا و زندگی درگیر نشده، نماز دو رکعتی خوانده میشود و رد وسط روز و پایان آن به جهت اشتغال به امور مادی و زندگی نیاز بیشتری برای راز و نیاز و عبادت وجود دارد؛ بلکه انسان از یاد خدا غافل نشود و از را فراموش نکند.



ارسال توسط ( علی حیدری جابری )

اسلایدر

دانلود فیلم